Nederland bevrijd! Deel 9: 8 mei 1945 - Amsterdam

Nadat Oost- en Noord-Nederland in april 1945 waren bevrijd, was alleen nog het westen bezet. Dat bleef zo tot aan de capitulatie van de Duitsers op 6 mei 1945 in Wageningen. Pas daarna werd ook het laatste stuk van Nederland vrij, waaronder Amsterdam.

Schietpartij

Voordat het zover was, moesten de geallieerden eerst de hoofdstad nog zien te bereiken. Uitgelaten Amsterdammers wachtten op 7 mei 1945 tevergeefs op hun komst. De feestelijke dag werd verstoord door een schietpartij op de Dam. Een aantal Duitsers beschoot vanuit het gebouw van de Grote Club de menigte. Amsterdammers zochten dekking waar ze maar konden. Er vielen minstens twintig doden. Het is niet helemaal duidelijk waarom de Duitsers op het laatst nog zo om zich heensloegen. Een mogelijke verklaring is dat ze geïrriteerd waren dat de Binnenlandse Strijdkrachten (BS) Duitse militairen aanhielden en ontwapenden. De BS bestond uit Nederlandse verzetsgroepen, en de Duitsers wilden zich niet aan hen maar aan geallieerde militairen overgeven.

Lees meer...

Nederland bevrijd! Deel 8: 5 mei 1945 - Wageningen

In Nederland vieren we Bevrijdingsdag op 5 mei, omdat de Duitsers op die dag capituleerden in hotel De Wereld in Wageningen. De meeste andere landen herdenken het einde van de oorlog op 8 mei, omdat het volledige Duitse leger toen capituleerden. Volgens historicus Coen Pepplinkhuizen dankt Nederland de 5^e mei vooral aan de gedrevenheid en de ambities van de Canadese generaal Charles Foulkes. 

4 mei

Op 4 mei 1945 tekende de Duitse admiraal Von Friedeburg op de Lüneburger Heide (tussen Hannover en Hamburg) de capitulatie van de Duitse troepen in Noordwest-Duitsland, Sleeswijk-Holstein, Denemarken en Nederland. De Canadese generaal Guy Simonds was nauw betrokken bij deze capitulatie. Dat kwam de op dat moment in Nederland gelegerde Foulkes slecht uit. Die hoopte na de oorlog de chef van de Canadese generale staf te worden, een toppositie binnen het leger. Maar dan moest hij wel iets tegenover het succes van zijn concurrent Simonds plaatsen. Daarom probeerde hij de technische uitwerking van de al getekende capitulatie op te kloppen tot een eigen succes, meent Pepplinkhuizen. 

Lees meer...

Nederland bevrijd! Deel 7: 12 april 1945 - Westerbork

Van september tot november 1944 bevrijdden de geallieerden Limburg, Noord-Brabant en het zuiden van Zeeland. Daarna lag het front in Nederland grotendeels vast. Pas begin april 1945 kwam er weer flink beweging in. In een maand tijd veroverden de geallieerden toen het oosten en het noorden van Nederland, waaronder Kamp Westerbork.

Operatie Amherst

De geallieerden besloten de rest van Nederland net als bij Operatie Market Garden te bevrijden met parachutisten. Operatie Amherst begon in de nacht van 7 op 8 april 1945. Zo'n 700 Franse parachutisten van de SAS, de Britse Special Air Service, landden in de driehoek Groningen-Meppel-Emmen. Daar moesten ze zo veel mogelijk verwarring veroorzaken onder de Duitse troepen en een aantal bruggen en twee vliegvelden ongeschonden in handen krijgen. Een geallieerd Canadees leger zou de parachutisten daarna binnen 72 uur komen ontzetten vanuit de richting van Holten.

Doorgangskamp Westerbork

Een van de bevrijde plaatsen tijdens Operatie Amherst was het Drentse doorgangskamp Westerbork. Daar zaten tijdens de oorlog een kleine 107.000 Nederlandse joden, enige honderden zigeuners en enkele tientallen verzetsstrijders. Tussen juli 1942 en september 1944 werden ze wekelijks per trein afgevoerd naar Auschwitz, Sobibor, Theresienstadt, Bergen-Belsen en andere kampen in het Duitse Rijk. Van de 93 transporten keerden slechts 5000 overlevenden terug.

Lees meer...